Yaz─▒lar

TAKKEC─░ ─░BRAH─░M A─×A CAM─░─░

Topkap─▒ semtinde, ayak├╝st├╝nden┬á ve yerle┼čim yerlerinden uzak bir k├Â┼čede inzivaya ├žekilmek isterken, ge├žen zamanla┬á ana arter bir yolun kenar─▒nda kalm─▒┼č ve her g├╝n binlerce ki┼čiyi selamlar gibi bir mekan. Konumunda ki gariplik kadar yap─▒l─▒┼č ser├╝veni de ayr─▒ bir garip olan ve belki de bu gariplikler y├╝z├╝nden kendine has bir hik├óyesi ve g├╝zelli─či olan, k├╝├ž├╝k ama ┼čaheser bir cami: Takkeci ─░brahim A─ča camii.

Takkeci yada Osmanl─▒ zaman─▒nda ki ismiyle Arakiyeci ─░brahim A─ča, ge├žimini ke├žeden yapt─▒─č─▒ takkeleri satarak sa─člayan yoksul bir ─░stanbul s├ókini. Han─▒m─▒yla birlikte Topkap─▒ semtinde ikamet ediyor ve yoksullu─čuna ra─čmen hayatta ki en ├Ânemli arzusu olan bir cami yapt─▒rmak i├žin ├žabalayan nev-i ┼čahs─▒na m├╝nhas─▒r bir ki┼čilik. Cami yapt─▒rma arzusunu bir├žok yerde dile getiriyor ve etraf─▒ndakilerin alay konusu oluyor. Arkada┼člar─▒ ”ne oldu senin cami i┼či, ne zaman yapt─▒r─▒yorsun?” dediklerinde hep ayn─▒ cevab─▒ veriyor; Derya tutu┼čtu─ču zaman! Ona g├Âre Nemrut un devasa ate┼čini g├╝listana ├ževiren Allah deryay─▒ da tutu┼čturur, bu garibede bir kap─▒ a├žar ve duas─▒ kabul olur!

Gel zaman git zaman; bir kandil gecesi, ba─čl─▒ bulundu─ču tarikat─▒n ┼čeyhi, r├╝yas─▒na girer ve hemen Ba─čdatÔÇÖa gitmesini emreder. ÔÇťDerhal Ba─čdatÔÇÖa git gel.ÔÇŁ┬á Sebebini d├╝┼č├╝nmek, ak─▒l ve mant─▒kla ba─člant─▒s─▒n─▒ bulmaya ├žal─▒┼čmak, g├Ân├╝l erlerinin derdi de─čildir. O da ├Âyle yapar ve hemen o g├╝n Ba─čdat yoluna d├╝┼čer. Uzun bir yolculuk ve bin t├╝rl├╝ zahmetten sonra ┼čehre girer. Yorgun, bitkin bir hana girer. Orac─▒kta ki bir tahta par├žas─▒n─▒n ├╝zerine k─▒vr─▒l─▒r. G├Âzlerini kapatmak ├╝zereyken, ya┼čl─▒ hanc─▒ dikilir ba┼č─▒na:
ÔÇô ÔÇťHayrola yolcu, nereden gelip nereye gidersin?ÔÇŁ
ÔÇô┬á ÔÇť├ésit├óneÔÇÖden, Dersa├ódetÔÇÖten geliyorum.ÔÇŁ
ÔÇô ÔÇťHay─▒rd─▒r ─░n┼čallah, geli┼č sebebin nedir?ÔÇŁ
├ľnceleri s├Âylemek istemez, ama hanc─▒ o kadar ─▒srar eder ki, r├╝yas─▒n─▒ anlatmak zorunda kal─▒r. R├╝ya ├╝zerine ─░stanbulÔÇÖdan kalk─▒p Ba─čdatÔÇÖa geldi─čini duyan ya┼čl─▒ hanc─▒ kahkahay─▒ basar.
┬áÔÇô ÔÇťHay ak─▒ls─▒z! Hi├ž r├╝yaya ├╝mit ba─član─▒p bunca zahmete girilir, bunca masraf yap─▒l─▒r m─▒?Ben dahi ge├ženlerde bir r├╝ya g├Ârd├╝m. R├╝yama giren nur y├╝zl├╝ bir ihtiyar, ÔÇś─░stanbulÔÇÖa git, Topkap─▒ÔÇÖdaki kul├╝besinde Arakiyeci ─░brahim A─ča diye biri var, evini bul, odunlu─čunda bir k├╝p Bizans alt─▒n─▒ g├Âm├╝l├╝d├╝r, al keyfince ya┼čaÔÇÖ dedi. Ama r├╝ya ile amel edilmez dedim, hi├ž ├╝st├╝nde durmad─▒m.ÔÇŁ

Hanc─▒y─▒ dinlerken, Arakiyeci ─░brahim A─čaÔÇÖn─▒n g├Âzleri parlam─▒┼č, t├╝m yorgunlu─ču ge├žmi┼č. ÔÇť─░┼čte ┼čimdi derya tutu┼čtu!ÔÇŁ diyerek tekrar gerisin geriye, gece g├╝nd├╝z demeden yola d├╝┼čm├╝┼č. ─░stanbul’ a gelir gelmez de┬á evinin odunlu─čunu kazm─▒┼č, alt─▒n dolu k├╝p├╝ topraktan ├ž─▒karm─▒┼č. Camiini in┼ča etmi┼č.

Takkeciibrahima─ča

─░┼čte bug├╝n yerle┼čim yerlerinden biraz uzakta, mezarl─▒klar─▒n aras─▒nda kalm─▒┼č bu cami, o bir k├╝p alt─▒n─▒n ve g├Ân├╝lden edilen duan─▒n kabul├╝n├╝n kar┼č─▒l─▒─č─▒ olarak dimdik ayakta. Kitabesinde de belirtildi─či gibi, camiyi yapt─▒ran ─░brahim A─čaÔÇÖd─▒r ve in┼ča tarihi 1592ÔÇÖdir. Cami, mektep ve sebilden meydana gelmi┼čtir. Zamanla mektep y─▒k─▒lm─▒┼čt─▒r. D─▒┼čar─▒dan ├žok g├Âsteri┼čli bir hali olmasa da, ah┼čap i┼čleri, hatlar─▒, ├žinileri ve kalem i┼čleri ile kendisinden beklenmeyecek bir g├╝zellik i├žeriye ad─▒m─▒n─▒z─▒ atar atmaz sizi ├žepe├ževre sar─▒yor. Son cemaat yerindeki alt pencerelerin kemer aynalar─▒nda mermerden celi s├╝l├╝sle Fatiha, ─░hlas, Felak ve Nas sureleri kabartma olarak yaz─▒lm─▒┼čt─▒r.

Takkeciibrahima─ča

Takkeci ─░brahim A─ča CamisiÔÇÖnin ├╝n├╝ i├žerisindeki ├žinilerden dolay─▒d─▒r. 16.Y├╝zy─▒l─▒n en g├╝zel ─░znik i┼či ├žini ├Ârnekleriyle pencerelerin kemer tepelerine kadar b├╝t├╝n duvarlar kaplanm─▒┼čt─▒r. Nar├ži├že─či k─▒rm─▒z─▒s─▒, parlak camg├Âbe─či, ye┼čil, lacivert renkler rum├« ve hatay├« desenler kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. Baz─▒ panolar tamamen s├Âk├╝lerek al─▒nm─▒┼č ve yerlerine bask─▒ tekni─či ile yap─▒lm─▒┼č yenileri konmu┼čtur. Bunlardan baz─▒lar─▒n─▒n G├╝lbenkyan taraf─▒ndan LizbonÔÇÖdaki Salazar M├╝zesiÔÇÖne hediye edildi─či bilinmektedir. Caminin yan duvarlar─▒nda ki ├žinilerde, r├╝yaya ve yap─▒l─▒┼č─▒na sebep olan k├╝p dolusu alt─▒na at─▒fda bulunurcas─▒na┬á k├╝pler ├žizilmi┼čtir. Ah┼čap kubbe yald─▒zl─▒ ├žat─▒ ile dilimlenmi┼č, eteklerindeki mukarnaslar─▒ alt─▒n yald─▒zl─▒ iki s─▒ra badem ve yapraklarla tezyin edilmi┼čtir. Kubbe g├Âbe─činde yuvarlak i├žinde tekrarlanan bir ayet bulunmaktad─▒r.┬á Ve g├Ârd├╝─č├╝m en muhte┼čem ah┼čap kubbedir. Ac─▒ kahverengi ah┼čap kubbeye alt─▒n yald─▒zla i┼členen damlac─▒klar ve badem fig├╝rleri gece parlayan y─▒ld─▒zlar─▒ an─▒msat─▒r. Kalem i┼čleri de ayr─▒ca s├Âz edilmeye de─čer; g├╝n├╝m├╝ze kadar gelirken g├╝zelli─činden ve ├Âzelli─činden hi├ž bir kayba u─čramam─▒┼č, sanki d├╝n yap─▒lm─▒┼č gibi capcanl─▒d─▒r.

Takkeciibrahima─ča

─░nsanlar─▒n muhabbetinden ve ayak izlerinden uzak halde ama E-5 gibi bir ana yolun yap─▒lmas─▒yla yolun bir kenar─▒nda kalarak, arad─▒─č─▒ muhabbeti g├Âz de─čmesi ve nazarlardan sa─člayan bu cami iki kez esasl─▒ onar─▒m g├Ârm├╝┼čt├╝r. Bunlardan ilki 1830 y─▒l─▒nda, ikincisi ise 1985ÔÇÖte Vak─▒flar ─░daresi taraf─▒ndan yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Topkap─▒ÔÇÖn─▒n ilk yerle┼čim alan─▒nda yer alan ancak yeni yollar─▒n a├ž─▒lmas─▒yla yerle┼čim alanlar─▒ndan uzakla┼čan Takkeci ─░brahim A─ča CamiiÔÇÖnin restorasyonu ─░stanbul B├╝y├╝k┼čehir Belediyesi taraf─▒ndan 2008 y─▒l─▒nda tamamlanm─▒┼čt─▒r. Bu yaln─▒z, g├Âzlerden uzak ┼čaheser cami her t├╝rl├╝ iltifat─▒ hakediyor ve ziyaret├žilerini bekliyor. Oraya kadar gitme l├╝tfunda bulunanlar i├žin ayr─▒ca hemen caminin biti┼či─činde bulunan Topkap─▒ K├╝lt├╝r Park─▒n─▒ ve Topkap─▒ T├╝rk K├╝lt├╝r├╝ park─▒n─▒ da gezmelerini tavsiye ederim.

NURG├ťL DURU