Yaz─▒lar

G├ťZ GEZ─░LER─░

AD─░LE SULTAN KASRI

Sonbahar─▒n esintileri yava┼č yava┼č hissedilmeye ba┼člam─▒┼čken ─░stanbul da gezmek daha bir keyifli olmaya ba┼člad─▒. ─░nsan─▒ g├╝n i├žinde gezmekten al─▒koyan nemli s─▒cakl─▒k, yerini daha ─▒l─▒k ve hafif esintilere b─▒rakt─▒. O y├╝zden de g├╝n i├žinde yeni yerleri ke┼čfetmek i├žin ay─▒rd─▒─č─▒m─▒z vakit bereketlendi.

┼×imdi, gezilecek yerlere de─činelim. Adile Sultan Kasr─▒ dedi─čimiz de bir├žo─čumuzun sadece ismini bildi─či ama g├Ârmeyince zihninde yer bulamayan bir mekana gidelim dedik.

Evet, bu ┼čekilde zihnimiz de canlanmad─▒ ama buras─▒ ayn─▒ zamanda Hababam s─▒n─▒f─▒n─▒n ├žekildi─či mekan dersek, herkes ÔÇśÔÇÖAman! Oras─▒ m─▒?ÔÇÖÔÇÖ diyecektir.

 

 

Hababam S─▒n─▒f─▒ n─▒n ├žekildi─či Adile Sultan Kasr─▒, ├ťsk├╝dar Altunizade de yer almaktad─▒r . Hem Anadolu hem Avrupa yakas─▒nda ya┼čayanlar i├žin ula┼č─▒m─▒ olduk├ža kolayd─▒r. ─░ki farkl─▒ giri┼č kar┼č─▒lar sizi. ┬áBirinci giri┼č, Sultan Abd├╝laziz Av k├Â┼čk├╝ y├Ân├╝d├╝r. ─░kinci giri┼č ise direkt olarak Adile sultan kasr─▒na sizleri ├ž─▒kar─▒r. Birinci giri┼čten girmenizi tavsiye ederim ├ž├╝nk├╝ harika bir orman havas─▒ kar┼č─▒l─▒yor sizi.┬á Ye┼čilin her bir tonu aras─▒ndan kasr─▒ g├Ârd├╝─č├╝n├╝zde inan─▒lmaz bir atmosfer oluyor. Tabi ki foto─čraflarda ├Âyle. Ger├ži art─▒k bu ye┼čil tonlar─▒, bak─▒r─▒n tonlar─▒na do─čru evrilerek bize bir├žok a├ž─▒dan de─či┼čik a├ž─▒larda harika foto─čraflar ├žekmemizi sa─čl─▒yor.

Arka bah├že de emekli ├Â─čretmen ve huzurevi var orada ├Â─čretmenlerimizle g├╝zel sohbetler edebilir, hat─▒ralar─▒yla e─členceli vakit ge├žirebilir ve g├Ân├╝llerini alm─▒┼č olursunuz ki bu sizi de derinden mutlu edecektir.

Adile sultan kasr─▒na giri┼činde Hababam S─▒n─▒f─▒ sahneleri canlan─▒yor hemen g├Âz├╝n├╝zde. Sanki Hafize anan─▒n merdivenlerden elinde zille ko┼ča ko┼ča ini┼čini g├Âr├╝yor ve zili duyuyor gibi oluyorsunuz. ─░├žeriye ilk girdi─činizde bir restorant kar┼č─▒l─▒yor sizi (yeme i├žme). Restorant─▒n yan─▒nda o me┼čhur s─▒n─▒f 11 Edebiyat A.

 

 

T├╝m karakterlerin heykelleri olmasa da( Hafize Ana, ─░nek ┼×aban, G├╝d├╝k’├╝n var) o atmosfere hemen sokuyor sizi. ├ťst kata ├ž─▒kmak yasak ama biz ufak bir ka├žmakla ├ž─▒kma f─▒rsat─▒ bulduk ve inan─▒lmaz fotog╠ćraflar ├žektik ve g├╝zel an─▒lar biriktirdik. ─░├ž mekan ├žekimler i├žin inan─▒lmaz bir yer tavsiye edilir.┬á En az 1 saat gezebilece─činiz bir yer biz 2 saatte┬á zor ├ž─▒kt─▒k.

 

┼×EYMA TOSUN

 

 

 

 

 

 

 

 

 

BULUTLAR VE HEK─░MO─×LU

 

─░kindi ezan─▒ okundu─čunda yak─▒n─▒mda konumlanm─▒┼č camiler yerine dik bir yoku┼ču ├ž─▒kmay─▒ g├Âze alarak Hekimo─člu Ali Pa┼ča camin de namaz k─▒lmay─▒ istedim. Ben nefes nefese yoku┼ču t─▒rman─▒p camiye ula┼čana kadar cemaat da─č─▒lm─▒┼č ve ya─čmur ├žiselemeye ba┼člam─▒┼čt─▒. Girdim ve namaz─▒m─▒ k─▒ld─▒m. ├ľzledi─čim ve i├žinde olmaktan olduk├ža mutluluk duydu─čum mek├óndayd─▒m. Bir namaz k─▒l─▒m─▒ u─črad─▒─č─▒m bu camiden,┬á gelip ge├žen bir yabanc─▒ gibi bir solukta ayr─▒lmak olduk├ža g├╝├žt├╝ benim i├žin.

Tespihimi al─▒p namaz k─▒ld─▒─č─▒m alandan uzakla┼č─▒p kenara ili┼čtim. S─▒rt─▒m─▒ so─čuk ta┼č duvara yaslay─▒p, ya─čmur damlalar─▒ ile k─▒r─▒lan g├Âr├╝nt├╝s├╝ne ra─čmen cami avlusunu seyrediyorum, tane tane ├žekerken tespihimi. So─čuk ve ya─čmurlu bir hava oldu─ču i├žin, normalde uzun y├╝r├╝mekten ho┼članmayan bir├žok insan─▒n kestirme olarak kullan─▒p doldurdu─ču avlu bug├╝n olduk├ža tenha. Tek t├╝k ba┼č─▒ ├Âne e─čik, eli ┼čemsiyeli insanlar ko┼čar ad─▒mlarla ge├žiyorlar pencerenin ├Ân├╝nden. Bense adeta saniyelerle yar─▒┼čan, her yere ko┼čarak ula┼čmaya ├žal─▒┼čan bir ┼čehir insan─▒ de─čil de, Nuri BilgeÔÇÖ nin zaman─▒n i├žinde ak─▒p yitmeyi reddeden, d├╝┼č├╝nmeyi f├╝tursuzca ya┼čamaya tercih ederek zaman─▒n kendi i├žinden ge├žmesine izin veren karakterlerinden biri olmak istiyorum. ├ľylece damlalar─▒ seyretmek, camda bu─čulanm─▒┼č zemine bir ┼čiir kondurmak. Bir namaz k─▒l─▒m─▒ i├žin u─čram─▒┼čta, Hekimo─čluÔÇÖ nun evinde misafirli─če yat─▒ya kalm─▒┼č─▒m gibi bir k├Â┼čede sakince oturmak.

A─č─▒rdan tespih taneleri d├╝┼č├╝yor avucumdan tane tane, damlalar ┬áso─čuk camdan s├╝z├╝l├╝yor hare hare, ve i├ž s─▒k─▒nt─▒lar─▒m eriyor hane hane. Bir tane senfonisi y├╝kseliyor mavi kubbeye do─čru, boncuklar, damlalar ve dualar ile. Y─▒llar ├Âncesinden bir g├╝n├╝ ya┼č─▒yor gibiyim, sanki cam─▒n ├Ân├╝nden ak─▒p giden eski bir zaman ve ben i├žerden bir film seyreder gibi ┼čimdiki zaman─▒ ya┼č─▒yorum. Bak k├Â┼čeden d├Ând├╝ bile on alt─▒ ya┼č halim. O zamanda ya─čmurdan ka├žm─▒yormu┼čum me─čer. Ne tuhaf, ┬ágen├žken daha aceleci oldu─čumu d├╝┼č├╝n├╝rd├╝m h├ólbuki. Herkes ya─čmurdan ko┼čarak ka├žarken ├Ân├╝ne bakarak, bense o g├╝nde, bug├╝nde d├╝┼čen damlalar─▒n g├Âz├╝m├╝ rahats─▒z etme ihtimalini hi├že sayarak g├Âky├╝z├╝ne bakarak. Oldum olas─▒ yap─▒lmayan─▒ yapmak, sevilmeyeni sevmek, itilmi┼či kucaklamak gibi bir huy edinmi┼čli─čim vard─▒r. Herkes g├╝ne┼čli havada g├Âky├╝z├╝n├╝ seyretmeyi sever, bense ya─čmurlu ve kapal─▒ havada. Ger├ži bunda ileri derecede astigmat oldu─čumdan dolay─▒ ayd─▒nl─▒─ča bakamam da etkilidir, ama g├╝ne┼čli, ┬áp─▒r─▒l p─▒r─▒l bulutsuz bir g├Âky├╝z├╝ olduk├ža rutin ve s─▒k─▒c─▒ gelir. H├ólbuki bulutlar─▒n a├ž─▒kl─▒ koyulu ├Âbek ├Âbek birbirlerinin ├╝st├╝ne binerek adeta yar─▒┼čmas─▒n─▒ seyretmek, hangi bulutun ya─čmuru indirece─čini tahmin etmek, bulutlar─▒n ┼čekillerinden gelece─če dair kehanetler uydurmak olduk├ža e─člencelidir. Hava iyice karar─▒p bulutland─▒─č─▒ vakit, ya─čmurun birden bast─▒raca─č─▒n─▒ anlamak ve bir an ├Ânce varmak istedi─či yere ula┼čmak, ya da s─▒─č─▒naca─č─▒ bir sa├žak alt─▒ aramak ─░stanbul insan─▒n─▒n s├╝nnetidir. Ben k├╝├ž├╝kken ya─čmurun gelece─čini fark etti─čimde bah├želik alandaysam yere yat─▒p, evdeysem balkona uzan─▒p, s─▒n─▒ftaysam dersi b─▒rak─▒p camdan bulutlar─▒ seyrederdim. Masallar uydurmak, tahminler yapmak k─▒saca hayal d├╝nyas─▒n─▒ zenginle┼čtirmek i├žin en basit, masrafs─▒z ve malzemesiz tek etkinlik g├Âky├╝z├╝n├╝ seyretmektir. ├ľ─čretmenlik yapt─▒─č─▒m y─▒llarda bunu s─▒k s─▒k ├Â─črencilerimle tekrar etmi┼č ve benim ald─▒─č─▒m zevki onlar─▒nda ald─▒─č─▒n─▒ fark etmi┼čtim. Bak ┼čimdi. Sadece ├žocuklu─čum, ilk gen├žli─čim de─čil yak─▒n ge├žmi┼čimde g├Âz├╝m├╝n ├Ân├╝ne geldi. Bulutlar. Nelere kadirsiniz siz. K├╝├ž├╝kken gelecek hayaliydiniz, ┼čimdi ge├žmi┼čime yol oldunuz.

Cam─▒n ├Ân├╝nde otururken avluya d├╝┼čen ya─čmur damlalar─▒ adeta avluyu ge├žmi┼če a├ž─▒lan bir t├╝nele ├ževirdi. Ya─čmur ya─čmasa da bu t├╝nel a├ž─▒l─▒r m─▒yd─▒ acaba? Ya da ben bunca aradan sonra buraya gelmeyi ya─čmurla bir g├╝ne nas─▒l denk getirdim? Hangi tevafuk a├ž─▒k bir havada ba┼člayan yolculu─čumu Ali pa┼čaya ge├žmeye karar verdikten sonra ya─čmura d├Ând├╝rd├╝? Bilmiyorum, bilemiyorum. Ama b├Âyle olmas─▒ndan son derece mutluyum. Tek s─▒k─▒nt─▒m ba┼čka yerde e┼či benzeri olmayan nadide k├╝t├╝phanenin ┼ču an kapal─▒ olmas─▒. H├ólbuki onu da ziyaret etmek i├žin ├žok hevesliydim. Adet oldu─ču ├╝zere haftan─▒n birka├ž g├╝n├╝ k├╝t├╝phanede verilen klasik sanatlardan birine de denk gelmeyi ba┼čarabilece─čimi d├╝┼č├╝n├╝yordum. Ba┼čka hi├žbir k├╝t├╝phane, buradaki gibi bir caminin tonozlu c├╝mle kap─▒s─▒n─▒n ├╝st├╝nde konu┼član─▒p, kitab─▒n ba┼č ├╝st├╝nde tutulmas─▒n─▒ ┼čeklen g├Âstermemi┼čtir. ┬áBug├╝n uygulamal─▒ T├╝rk sanat eserleri k├╝t├╝phanesine d├Ân├╝┼čen yap─▒ i├žerisinde ayr─▒ca el yazmas─▒ eserleri korumak ad─▒na tavana as─▒l─▒ halde duran mahfazal─▒ b├Âl├╝m vard─▒r. Korunakl─▒ b├Âl├╝m de─čerli kitaplar─▒ her t├╝rl├╝ ha┼čereden korumak ad─▒na bu as─▒l─▒ odada muhafaza alt─▒na alm─▒┼čt─▒r. Bu ba┼čka yerde rastlanmayan kitaba de─čer verme bu de─čeri koruma bile benim ilgimi buraya y├Âneltmeme yeterde artard─▒ bile.

 

Son y─▒llarda gerek eski eserleri daha bir sahiplenip koruma ad─▒na, gerekse bunlar─▒n turistik bir de─čer olarak kabul edilmesi sebebiyle bir├žok selatin camilerin bah├želeri de─či┼čik peyzajlar─▒yla g├Âz doldurmakta ve bu hususa ├Ânem verilmekte. Hekimo─člu Ali Pa┼ča camii ise y─▒llar ├Âncesinde bu konuda benzerlerine g├Âre fazlaca ┼čansa sahip olmas─▒yla ayr─▒ bir dikkat ├žekmekteydi. ─░lkokul y─▒llar─▒nda yaz─▒n s─▒ca─č─▒nda biraz serinlemek i├žin cennet misali bu avluya s─▒─č─▒nmak, ya da avludaki ├žift ge├ži┼čle yolu k─▒saltmak i├žin ortas─▒ndan ge├žmek iste─či yolumuzu illaki bu yap─▒ya y├Âneltirdi. O y─▒llarda bile bah├žesi farkl─▒ renklerdeki g├╝llerle, han─▒melleriyle, s├╝mb├╝lleriyle, mor salk─▒mlar, Medine ├ži├žekleriyle bir koku festivaline d├Âner, avludan ge├žerken hafif bir ba┼č d├Ânmesiyle sars─▒l─▒r ve bir banka ili┼čirdik. Devasa ├žam a─ča├žlar─▒, ladin ve akasyalar, mavi serviler, ya┼čl─▒ ├ž─▒narlar g├Âky├╝z├╝yle irtibat─▒ keser ve s─▒cak yaz g├╝nlerinde cehennem k─▒zg─▒nl─▒─č─▒nda ki g├╝ne┼či bu cennetten par├ža serin avluya R─▒dvan misali sokmazlar, buran─▒n ruhani ferahl─▒k veren atmosferini korurlard─▒.

┼×imdi gidiyorum. Nas─▒l ki buray─▒ ilk g├Ârd├╝─č├╝mdeki benle, g├Ârd├╝kten sonraki ben aras─▒nda fark olmu┼čsa, bug├╝n buraya u─črayan benle, y├╝re─činin bir k├Â┼česini ┼čuradaki han─▒meli gibi avlunun bir k├Â┼česine asm─▒┼č ben aras─▒nda da bir fark olmu┼čtu.

NURG├ťL DURU